Tagarchief: PCS

PDPO-project bundelt Oost-Vlaamse praktijkvoorbeelden

Foto 1c kopiëren
Lees het gehele artikel

Naar een efficiënt waterbeheer met groenzones

Vanwege het veranderende klimaat en de opeenvolging van waterschaarste en -overlast is het soms moeilijk om de kwaliteit en functionaliteit van groenzones te bewaren. Het PDPO-project ‘Naar een efficiënt waterbeheer met groenzones’ speelt hierop in en wil aan de hand van uitgewerkte demonstratieve groenzones in Oost-Vlaanderen kennis en praktijkvoorbeelden rond efficiënt waterbeheer bundelen en verspreiden.

Tekst Eva Reybroeck & Jesse Tavernier    |    Beeld PCS

De extreme weersomstandigheden van de laatste jaren zijn niemand ontgaan. Nog nooit sinds de start van de metingen was het neerslagtekort in de aanloop naar de zomer zo groot, en voor het vierde jaar op rij werden we de voorbije maanden geconfronteerd met uitzonderlijke droogte. De wintermaanden, daarentegen, worden alsmaar natter, met seizoenale wateroverlast tot gevolg. Bomen en planten lijden daaronder.

Door bij de aanleg en het onderhoud van groenzones te kiezen voor droogte-tolerante planten en technieken voor efficiënt waterbeheer, kan je echter klimaatbestendige groenzones creëren. PCS onderzoekt en demonstreert de mogelijkheden in drie Oost-Vlaamse gemeenten en bespreekt in dit artikel de eerste resultaten.

Op PCS werd een wadi ingeplant met diverse vegetatietypes.

Demonstratieprojecten

Afgelopen voorjaar werden drie demonstratiezones aangelegd in Oudenaarde, Dendermonde en Aalter. Er werden verschillende bodemvoorbereidende en -verbeterende technieken toegepast; ook het gebruik van afdekmaterialen en antiverdampingsmiddelen wordt gedemonstreerd. Op PCS worden daarnaast verschillende beplantingstypes voor een wadi getest.

De verschillende groenzones worden op regelmatige basis door PCS opgevolgd. De plantkwaliteit (o.a. uitval, bloei, groei, stressindicatoren…) wordt beoordeeld en het bodemvochtgehalte opgemeten. De gemeentes registeren dan weer hoe frequent de beplantingen water nodig hebben.

Betere bloei en groei

In Dendermonde werd het Hagewijkpark aangeplant met verschillende heesters: Berberis, Symphoricarpos, Hydrangea, Hypericum, Spiraea, Rudbeckia en Nepeta. Bij de aanplant werden diverse bodemadditieven gebruikt (compost, bentonietkorrels, waterpolymeren en een combinatie van de drie) en vergeleken met een onbehandelde bodem. De additieven zorgen ervoor dat de bodem het water beter vasthoudt, waardoor er in de groenvakken een waterbuffer ontstaat en er minder vaak water gegeven moet worden. Compost en de combinatie van bodemadditieven blijken alvast bij Nepeta voor een betere bloei en groei te zorgen.

Hoger bodemvochtgehalte

In Oudenaarde werden in acht groenzones rozen aangeplant en worden de producten Karisol, Oenosan en TerraCottem uitgetest. Karisol is een organische bodemverbeteraar, die zorgt voor een verhoging van het organische stofgehalte in de bodem en een betere plantengroei; Oenosan is een natuurlijke kalkmeststof die de plantafweer activeert; en TerraCottem is een fysische bodemverbeteraar die door de aanwezige biostimulanten en waterpolymeren ook zorgt voor een verhoogde weerstand tegen droogtestress. In vergelijking met de controle verhoogden al deze producten het bodemvochtgehalte, al is het nog afwachten of de groenzones daardoor ook effectief minder water nodig hebben.

Als bodembedekker werd daarnaast op de helft van de plantvakken containermulch aangebracht. Dit leidde tot een 17,8 % hoger bodemvochtgehalte dan bij de groenzones zonder containermulch.

Op de plantvakken in Oudenaarde werd containermulch aangebracht, met een duidelijke impact op het bodemvochtgehalte.

Meer biodiversiteit in wadi’s

Door de steeds extremere weersomstandigheden is het tevens nodig om onze rioleringen te ontzien en de ondergrondse watertafel op peil te houden, bijvoorbeeld door de aanleg van wadi’s en infiltratiebekkens. In plaats van deze bekkens – zoals meestal gebeurt – met een uniform, eentonig grasmengsel in te planten, werden op de terreinen van PCS twee wadi’s aangelegd voor de demonstratie van alternatieve invullingen.

In de eerste wadi worden twee substraattypes gedemonstreerd: een zandsubstraat enerzijds en een kleisubstraat anderzijds. Beide werden ingeplant met een aangepaste beplanting met hoge tolerantie voor wisselvocht. Via het systeem van Iersel kan het waterpeil in de wadi kunstmatig aangepast worden voor de creatie van zowel natte als droge condities, en kunnen de beplantingen optimaal opgevolgd worden.

De tweede wadi wordt dan weer gebruikt om verschillende natuurlijke vegetatietypes te demonstreren, met name een natuurlijke vegetatie met maaibeheer, een zone met natuurlijke kruiden/bloemenmengsels en een zone met inheemse heesters.

Laat van je horen!

Voor de verdere uitbouw van het project vraagt PCS feedback vanuit de sector. Welke technieken rond waterbeheer worden al toegepast? Wat zijn je ervaringen hiermee? Wat zijn de effecten van langdurige droogteperiodes op de aanleg en het beheer van groenzones? Ken je inspirerende voorbeelden van waterefficiënte ontwerpen?   


Onderzoek met steun van de Vlaamse Overheid, het Agentschap Innoveren & Ondernemen, de Europese Unie, de Provincie Oost-Vlaanderen, Boerenbond en AVBS, dé sierteelt- en groenfederatie.

PCS lanceert nieuwe website op studiedag rond digitalisering en bedrijfsweerbaarheid

website-pcs-kopieren
Lees het gehele artikel

De globale uitbraak van Covid-19 heeft een enorme impact op onze maatschappij. In maart stortten handel, afzet en export op ongelooflijk korte tijd volledig in elkaar waardoor veel mooi product weggegooid moest worden. In de crisis lagen tegelijk ook nieuwe opportuniteiten. Veel mensen leerden het belang van een mooie groene leefomgeving kennen, en kochten weer meer planten voor huis en tuin. Onze maatschappij kende een verregaande en versnelde digitalisering die een nieuwe manier van bedrijfsvoeren noodzakelijk maakt. Veel siertelers speelden hier tijdens de crisis snel op in. Tegelijk zullen we via een goede logistiek snel moeten kunnen schakelen tussen afzetgebieden of kanalen in functie van het verdere verloop van de crisis. Ook in de toekomst blijft traceerbaarheid essentieel en wordt certificatie van kwaliteit en duurzaamheid wel degelijk verwacht. Het PCS werkt samen met de sector aan deze processen en toonde de mogelijkheden op de studiedag van 17 september 2020.

studiedagpcs-17092020-kopieren

Op de studiedag werd besproken hoe siertelers en groenvoorzieners kunnen ondernemen in deze nieuwe wereld – © PCS

 

Het PCS wil daarnaast al haar kennis en expertise digitaal ontsluiten voor de Vlaamse siertelers en groenvoorzieners. Via de nieuw ontwikkelde website van het PCS, te raadplegen via www.pcsierteelt.be, wordt het nog gemakkelijker om informatie te zoeken volgens sector, thema of trefwoord. Je vindt snel een overzicht van projecten, publicaties, diensten en contactgegevens van experten die je kunnen verder helpen. In de agenda vind je een mooi overzicht van verschillende studiedagen, demonstraties of opleidingen die we over heel Vlaanderen organiseren. Met onze nieuwe website willen we de Vlaamse siertelers en groenvoorzieners nog beter ondersteunen in al hun uitdagingen.

Studiedag PCS | Weerbaarheid in crisissituaties

naamloos-1-kopieren
Lees het gehele artikel

Donderdag 17 september 2020 om 15u –

Proefcentrum voor Sierteelt – Schaessestraat 18, 9070 Destelbergen

2020 is het jaar dat onze leefwereld volledig veranderde. De crisis sneed diep, maar de geleidelijke heropening van handelszaken bood opportuniteiten. De langetermijneffecten zijn onduidelijk, maar regelmatige regionale heropflakkering zal nog enige tijd wegen op de economie.

Onze maatschappij kende een verregaande en versnelde digitalisering die een nieuwe manier van bedrijfsvoeren noodzakelijk maakt. Tegelijk zullen we snel moeten kunnen schakelen tussen afzetgebieden of kanalen in functie van het verdere verloop van de crisis, wat mogelijk is via logistieke optimalisatie. Ook in de toekomst blijft traceerbaarheid essentieel en wordt certificatie van kwaliteit en duurzaamheid wel degelijk verwacht.

Deze studiedag wil je als teler inspireren om de juiste beslissingen te nemen rond digitalisering, logistiek en certificering, zodat je bedrijf weerbaar blijft voor de toekomst.

Met steun van de Vlaamse overheid


Programma

14u55 Ontvangst

15u00 Ondernemen in een nieuwe wereld Bruno Gobin (Proefcentrum voor Sierteelt)

15u10 Inspelen op verandering via je bedrijfsvoering Dieter Blancquaert (Proefcentrum voor Sierteelt)

15u30 Optimalisatie van logistiek, wat is mogelijk? Steve Sel (Speerpuntcluster Logistiek)

16u00 Digitalisering in aan- en verkoop Roos Vandesteene (PlantsOnCloud)

16u40 Certificatie op maat voor iedere sierteler Jeroen Lambin (Proefcentrum voor Sierteelt)

16u55 Discussie, samenvatting en conclusie

Omwille van de Covid-19 maatregelen starten we stipt en is er geen netwerkreceptie achteraf. Gelieve een mondmasker te dragen bij aankomst en de richtlijnen goed op te volgen. Was en/of ontsmet je handen voor je naar de studiedag komt. Kom niet als je ziek bent, ook niet bij lichte symptomen. Graag een seintje vooraf indien je na je inschrijving beslist om toch niet te komen. Bij nieuwe maatregelen van de overheid kan de studiedag aangepast of geannuleerd worden.


Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht vóór 14 september 2020 via www.pcsierteelt.be > agenda. Omwille van Covid-19 is het aantal deelnemers beperkt.

Plantengroei stimuleren met organisch bodemverbeterende middelen

pcs-1-kopieren
Lees het gehele artikel

Onderzoek door Proefcentrum voor Sierteelt

PCS, het Proefcentrum voor Sierteelt, voert op regelmatige basis praktijkonderzoeken uit op vraag van de sierteelt- en groensector. Hiermee wil het zoveel mogelijk wetenschappelijke informatie laten doorstromen naar de telers en groenvoorzieners en een link tot stand brengen tussen wetenschap en praktijk. Onlangs zette het een studie op rond bodemverbeterende middelen. De studie werd aangevat in 2018. Diverse bodemverbeteraars werden vergeleken met groencompost en een nulbehandeling.

Overvloed aan commerciële bodemverbeteraars

Bodemverbeterende middelen zijn in verschillende merken en samenstellingen ruimschoots beschikbaar op de markt. Deze verscheidenheid aan producten en claims zorgt voor onduidelijkheid in de groensector. Vandaar dat bij het onderzoek gelet werd op hun echte, aantoonbare meerwaarde ten opzichte van groencompost, of geen toevoeging van een bodemverbeteraar. Ook het effect van regenwormencompost werd in de studie onderzocht, omdat dit type van compost veelbelovend lijkt naar microbieel leven toe.

Bodemstructuur met bodemverbeteraar.

 

Belang van goede bodemvoorbereiding

De bodemkwaliteit is belangrijk voor het aanslaan en de verdere kwaliteit van de beplanting. Een goede bodemvruchtbaarheid zorgt er immers voor dat de beplanting minder afhankelijk is van bewatering en bemesting, zeker gedurende stressperiodes zoals langdurige droogte.

De chemische, fysische en biologische bodemeigenschappen interageren met elkaar en dienen geoptimaliseerd te zijn om een goede bodemvruchtbaarheid te bekomen. Zo hebben alle bodemorganismen van het bodemvoedselweb (= biologische eigenschappen) nood aan voedsel (= chemische eigenschappen), ruimte, water, zuurstof en rust (= fysische eigenschappen) om te kunnen overleven. Het beperken van gewasbeschermingsmiddelen en bodembewerking kan hier in belangrijke mate toe bijdragen, naast de aanvoer van organisch materiaal.

De belangrijkste verschillen tussen alle producten situeren zich vooral op vlak van het percentage organische stof en de aan- of afwezigheid van verschillende groepen aan micro-organismen. Hierbij werd onderzocht of producten die zowel organische stof als micro-organismen toevoegen aan de bodem, een meerwaarde hebben in vergelijking met producten die enkel organische stof toevoegen voor het microbieel leven, plantengroei, onkruiddruk en nutriëntenvrijstelling. Er werd ook telkens rekening gehouden met de kostprijs van de verschillende producten.

Impact op bodemvruchtbaarheid

De toevoeging van een hoge dosis koolstof zorgde alvast voor een toename aan micro-organismen die deze koolstof moeten verwerken tot stabiele organische stoffen en nutriënten. Deze micro-organismen hebben zelf echter ook stikstof nodig om te kunnen groeien. Indien dit niet voldoende aanwezig is in de bodem, zal de microbiële biomassa na verloop van tijd vanzelf afnemen. Tevens werd bij het onderzoek vastgesteld dat er bij bodemverbeterende middelen die schimmels bevatten na één jaar ook effectief meer schimmels in de bodem teruggevonden worden.

Inwerken van de bodemverbeteraar.

 

Impact op plantengroei

Uit metingen blijkt duidelijk dat de planten bij de lage bemestingsdosis minder chlorofyl en meer stresshormoon hadden, vergeleken met de hoge bemestingsdosis. Dit effect was het grootst bij de bodemverbeterende middelen die een hoger gehalte aan stabiele organische stof bezitten en vertaalde zich ook in groeiverschillen. Dit toont duidelijk aan dat het toevoegen van een grote hoeveelheid koolstof aan de bodem voedingsstoffen weghaalt die niet meer gebruikt kunnen worden door de planten. Een aangepaste bemesting kan dan een verminderde groei en plantkwaliteit vermijden.

Conclusies van onderzoek

Het toepassen van organische bodemverbeterende middelen bij groenaanleg heeft vele voordelen: de inbreng van organisch materiaal zorgt voor een betere fysische bodemstructuur en levert voedsel aan het microbieel leven. De resultaten van verschillende proeven bij Afdeling Groen op het PCS tonen echter duidelijk aan dat tijdens het eerste jaar mogelijk een negatieve impact van de bodemverbeterende middelen op zowel plantgroei en -kwaliteit als bodemleven kan optreden.

Bij de voorgaande proeven op boomkwekerijgewassen was dit effect in het tweede jaar verdwenen. Een aangepaste organische bemesting kan dit opvangen en op die manier potentiële problemen bij stresssituaties zoals langdurige droogte vermijden. De volgende jaren zal opgevolgd worden wat het langetermijneffect op bodemleven en plantengroei is.

Dit onderzoek verliep onder supervisie van Sandy Adriaenssens van PCS en werd gerealiseerd met steun van het Departement Omgeving van de Vlaamse Overheid. De gedetailleerde resultaten van het onderzoek, met de vergelijking tussen verschillende merken en producten, kunnen opgevraagd worden via sandy.adriaenssens@pcsierteelt.be

Onderzoek op PCS gebeurt met steun van de Vlaamse Overheid, het Agentschap Innoveren & Ondernemen, de Europese Unie, de Provincie Oost-Vlaanderen, Boerenbond en AVBS, dé sierteelt- en groenfederatie.